Het programma aanbod voor professionals

De Levenseinde Academie biedt de volgende presentaties aan:

Keuzes in de laatste levensfase
Euthanasie, waar hebben we het (niet) over
Wilsverklaringen, hoe belangrijk zijn ze en waar moeten ze aan voldoen?
Dementie en het zelfgekozen levenseinde
Doodswensen bij psychiatrische problemen
De euthanasiewet: een hellend vlak?
Voltooid leven of stapeling van ouderdomsklachten
De laatstewilpil (of pil van Drion): wat kan en mag wel?
Levenseindezorg en verpleegkundigen
Jongeren en het zelfgekozen levenseinde

Keuzes in de laatste levensfase

Een presentatie om keuzemogelijkheden over het levenseinde in gesprek scherp te krijgen, beslissingen vast te (laten) leggen en hier uw professioneel handelen op af te stemmen. Er wordt ingegaan op verschillende begrippen zoals euthanasie, hulp bij zelfdoding, palliatieve sedatie, het behandelverbond en de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBo). Praktijksituaties en juridische, ethische en professionele dilemma’s passeren de revue. De betekenis van wilsverklaringen wordt toegelicht, ook bij dementie, psychiatrie en voltooid leven.

Deze presentatie geeft u inzicht in:
• Keuzemogelijkheden over het levenseinde
• Hoe deze bespreekbaar te maken
• De wettelijke en professionele ruimte om wensen en verwachtingen rondom het levenseinde te respecteren of te begrenzen.

Euthanasie, waar hebben we het (niet) over

Deze presentatie geeft antwoord op de vragen:
• Wat is euthanasie? Wat is hulp bij zelfdoding?
• Hoe verloopt de procedure?

De volgende fases komen aan bod: in gesprek gaan over een euthanasieverzoek, de vinger aan de pols houden, het moment waarop een verzoek actueel wordt en wat er na het verlenen van euthanasie volgt

• Wat kan ik als zorg- of hulpverlener betekenen?
Inzicht wordt gegeven in de (wettelijke) zorgvuldigheidseisen, professionele richtlijnen en het gesprek over een (weloverwogen)
euthanasieverzoek of doodswens. Toegelicht wordt welke waarde een schriftelijk euthanasieverzoek heeft en of dit nog wel functioneel is als een patiënt het niet meer zelf mondeling kan bevestigen.

Deze presentatie geeft handvatten voor een goed gesprek over euthanasie, waarbij:
• u duidelijk kunt maken wat u als professional wel en niet kunt
betekenen
• u rekening houdt met wettelijke en beroepsmatige kaders.

Wilsverklaringen, hoe belangrijk zijn ze en waar moeten ze aan voldoen?

De verschillende wilsverklaringen (behandelverbod, euthanasieverzoek, volmacht en de niet-reanimeren-penning) worden toegelicht.
De betekenis van deze verklaringen in diverse praktijksituaties
– voor patiënten, hun naasten en professionals – komt aan de orde.
Op basis van voorbeelden wordt duidelijk wat de waarde hiervan is bij bijvoorbeeld dementie, psychiatrische problematiek en een voltooid leven. Ook komt aan de orde hoe een behandelverbod zinloos doorbehandelen kan helpen voorkomen. Situaties die aanleiding geven voor een (tijdig) gesprek over de wilsverklaringen worden toegelicht, zodat u als professional een beeld krijgt van wensen en (on)mogelijkheden.

De presentatie geeft inzicht in:
• De waarde en juridische status van diverse wilsverklaringen
voor de betrokkene en voor u als professional
• De rol van de naaste(n) bij wilsonbekwaamheid
• Hoe leidend wilsverklaringen zijn bij o.a. dementie en
psychiatrische problematiek en wanneer er sprake is van
wilsonbekwaamheid.

Dementie en het zelfgekozen levenseinde

Steeds meer mensen willen regelingen treffen om een, in hun ogen, ontluisterend levenseinde te voorkomen. Hoe kunnen professionals de wensen van patiënten serieus nemen, rekening houdend met professionele, morele en wettelijke grenzen? Wat is de waarde van een wilsverklaring als de betrokkene zelf zijn doodwens niet meer kan bevestigen, bijvoorbeeld vanwege wilsonbekwaamheid?
Aan de orde komen het belang van vroegdiagnostiek en dilemma’s voor patiënt, arts, andere zorg- en hulpverlener(s) en naasten.

De presentatie geeft inzicht in:
• Handvatten voor het gesprek met een persoon met dementie en zijn naasten over een zelfgekozen levenseinde
• Ethische, wettelijke en professionele mogelijkheden en grenzen
• Het belang van vroegsignalering: het vroegtijdig herkennen van veranderingen in de wilsbekwaamheid, in nauw overleg met naasten en eventuele andere professionals.

Doodswensen bij psychiatrische problemen

Hoe kun je een doodswens wegen bij psychisch lijden? Welke extra zorgvuldigheden gelden bij psychiatrische problematiek en euthanasie? De wettelijke kaders – waarin geen onderscheid geldt tussen fysiek en psychisch lijden – en de professionele richtlijn passeren de revue. De (wettelijke) zorgvuldigheidseisen en de functie van de wilsverklaring worden toegelicht. In deze presentatie ligt de nadruk op handvatten voor een open gesprek.

De presentatie geeft inzicht in:
• Extra zorgvuldigheid bij euthanasie in de psychiatrie conform de professionele richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP)
• Handvatten voor een gesprek over een doodswens, rekening houdend met wettelijke, morele en professionele dilemma’s.

De euthanasiewet: een hellend vlak?

Sinds de Nederlandse euthanasiewet (formeel de ‘Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding’) van kracht is, is een van de argumenten tégen deze wet het zogenoemde ‘hellende vlak’. Worden de wettelijke grenzen bij bijvoorbeeld dementerenden en mensen met een psychiatrische aandoening opgerekt of niet? Wat mag juridisch gezien en waar de liggen de grenzen?

De presentatie geeft inzicht in:
• De wettelijke ruimte om euthanasie te verlenen, ook bij dementie, psychiatrische problematiek en voltooid leven
• Het antwoord op de vraag of 17 jaar na invoering de angst voor het oprekken van de wet terecht is.

Voltooid leven of stapeling van ouderdomsklachten

Euthanasie bij voltooid leven is volop in het nieuws. Uit onderzoek blijkt dat 63% van de Nederlanders vindt dat er een wet moet komen die hulp bij zelfdoding mogelijk maakt voor ouderen die hun leven als voltooid ervaren (NVVE-onderzoek door Motivaction, 2017). De commissie-Schnabel concludeerde dat zo’n wet niet nodig is, omdat de huidige euthanasiewet goed functioneert en er voldoende wettelijke ruimte is. De wet biedt echter geen zicht op een waardig levenseinde zonder medische aandoening of grondslag. De toenmalige minister van Volksgezondheid, Edith Schippers, was van mening dat ook lijden aan het leven voldoende grond kan zijn voor euthanasie. D66 ontwikkelde een wetsvoorstel.
Wat is wel en wat is niet mogelijk?

De presentatie geeft inzicht in:
• De begrippen ‘voltooid leven’ en ‘stapeling van ouderdomskwalen’ in relatie tot de euthanasiewet
• Professionele en wettelijke ruimte om mensen te ondersteunen die lijden aan het leven
• Hoe in gesprek te gaan met mensen die een laatstewilpil (de zogenoemde pil van Drion) wensen
• Wat je als professional juridisch gezien wel en niet mag doen of adviseren.

De laatstewilpil (of pil van Drion): wat kan en mag wel?

Er is grote behoefte aan regie over de eigen dood op een zelfgekozen moment zonder afhankelijk te zijn van een arts (oftewel de autonome route). De Coöperatie Laatste Wil deed een poging een ‘laatstewilpil’ beschikbaar te stellen voor leden. Deze actie werd gestaakt nadat justitie ingreep, omdat hulp bij zelfdoding strafbaar is. Ook het bestellen van een dodelijk middel uit het buitenland is illegaal (Opiumwet). Bijna de helft van de Nederlanders (49%) is voor
het beschikbaar komen van een middel voor ouderen die hun leven willen beëindigen. Ook vindt een meerderheid dat er een wet nodig is die het mogelijk maakt dat ouderen die hun leven als voltooid ervaren, hulp bij zelfdoding krijgen (63%, onderzoek Motivaction, 2017). Wat is eigenlijk (hulp bij) een zorgvuldige zelfdoding en wat mag wel?

De presentatie geeft inzicht in:
• Voorwaarden voor (hulp bij) een zorgvuldige zelfdoding
• De wettelijke marges.

Levenseindezorg en verpleegkundigen

Deze presentatie geeft verpleegkundigen handreikingen voor het bespreekbaar maken van het levenseinde. De keuzemogelijkheden voor de laatste levensfase passeren de revue. Voorbeelden van dilemma’s worden gegeven, zoals bij euthanasie en (gevorderde) dementie, psychiatrie en voltooid leven. De betekenis van schriftelijke wilsverklaringen wordt toegelicht. Er is ruimte voor discussie en het delen van ervaringen.

De presentatie geeft inzicht in:
• Keuzemogelijkheden voor het levenseinde
• Hoe daarover een open gesprek te voeren, rekening houdend met professionele, wettelijke en morele grenzen
• Hoe u als verpleegkundige de patiënt en diens naasten kunt ondersteunen.

Jongeren en het zelfgekozen levenseinde

Hoe ga je als professional het gesprek aan als een jongere een doodswens heeft? Het zelfgekozen levenseinde is een zwaar beladen onderwerp en roept vaak extra dilemma’s op bij jongeren. In een tijd waarin het aantal zelfdodingen onder jongeren toeneemt, is het van belang dat zij in contact komen met professionals die open staan voor een gesprek over een weloverwogen en waardig levenseinde.

De presentatie geeft handreikingen dankzij:
• Tips en valkuilen voor het gesprek met jongeren over het zelfgekozen levenseinde (onze ervaring is dat beeldmateriaal uitnodigt tot discussie)
• Inzicht in wettelijke mogelijkheden
• Het betrekken van naasten.

Als u een levenseindevraagstuk op de agenda wilt zetten dat niet in het programma-aanbod terug te vinden is, neemt u dan contact op. In overleg kan de Academie een presentatie of programma op maat verzorgen.

Een greep uit mogelijke onderwerpen die buiten het programma vallen, maar binnen de scope van de Academie:
• Euthanasie en religie
• Euthanasie in het buitenland
• Tucht- en strafrecht en euthanasie.

Tarieven

De levenseinde Academie werkt zonder winstoogmerk en kan daarom tegen een laag tarief scholing aanbieden. Een presentatie kost 150 euro. Voor commerciële instellingen geldt een tarief van 300 euro. De Levenseinde Academie kan in sommige situaties het tarief aanpassen.

Menu